ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับภาวะมีบุตรยากที่คุณอาจไม่เคยรู้

ภาวะมีบุตรยากคืออะไร? กับ x ข้อเท็จจริงที่คุณควรรู้

ภาวะมีบุตรยาก เป็นปัญหาสุขภาพที่ละเอียดอ่อนและซับซ้อน ซึ่งส่งผลกระทบต่อคู่รักจำนวนมากทั่วโลก แม้ว่าการแพทย์สมัยใหม่จะมีความก้าวหน้าอย่างมากในการวินิจฉัยและรักษา แต่ในสังคมของเรายังคงมีความเชื่อผิดๆ และความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนมากมายเกี่ยวกับสาเหตุและการจัดการกับภาวะนี้ ความเข้าใจผิดเหล่านี้ไม่เพียงแต่ทำให้คู่รักรู้สึกโดดเดี่ยวและถูกตำหนิเท่านั้น แต่ยังอาจนำไปสู่การตัดสินใจรักษาที่ไม่ถูกต้อง บทความนี้จึงมุ่งมั่นที่จะเปิดเผยและแก้ไขความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับภาวะนี้ที่คุณอาจไม่เคยรู้ เพื่อให้ทุกคนได้รับข้อมูลทางการแพทย์ที่ถูกต้องและเป็นประโยชน์ในการเผชิญหน้ากับความท้าทายนี้ด้วยความเข้าใจที่รอบด้านยิ่งขึ้น

ทำความรู้จักกับภาวะมีบุตรยาก (Infertility)

ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก คือภาวะที่คู่รักไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังจากพยายามมีเพศสัมพันธ์ โดยไม่ใช้การคุมกำเนิดเป็นเวลา 1 ปี (หรือ 6 เดือน สำหรับผู้หญิงที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป) เป็นปัญหาที่พบบ่อยและส่งผลกระทบต่อผู้คนทั่วโลกประมาณ 1 ใน 6 คน (ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก - WHO) และสาเหตุอาจมาจากฝ่ายหญิง ฝ่ายชายหรือไม่สามารถหาสาเหตุได้ง่ายๆ ก็เคยมีเคสเหล่านี้ให้ได้เห็นกัน อย่างไรก็ตาม ปัญหาดังกล่าวมักมาพร้อมกับความเชื่อที่ผิดๆ มากมาย ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน จนมีผลกระทบทางร่างกาย จิตใจและสังคมอย่างมาก ดังนั้นการแยกแยะความเชื่อกับหลักฐานจริงเป็นเรื่องสำคัญ

ความเชื่อและความเข้าใจผิดๆ ของภาวะมีบุตรยากที่คุณควรรู้

1. ภาวะมีบุตรยากเป็นปัญหาของผู้หญิงเท่านั้น — X เป็นความเชื่อที่ผิด : นี่คือความเข้าใจผิดที่แพร่หลายและเป็นอันตรายที่สุดข้อหนึ่ง เพราะมักทำให้ผู้หญิงต้องแบกรับความรู้สึกผิดและความรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว ซึ่งความจริงแล้ว ปัญหานี้สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งสองฝ่ายได้พอๆ กัน โดยจากข้อมูลของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) และการศึกษาอื่นๆ พบว่า ประมาณหนึ่งในสามของกรณีมีบุตรยากเกิดจากปัจจัยในฝ่ายชาย, หนึ่งในสามเกิดจากปัจจัยในฝ่ายหญิง และหนึ่งในสามที่เหลือเกิดจากปัจจัยร่วมกันของทั้งสองฝ่าย หรือไม่ทราบสาเหตุ ฉะนั้น หากต้องการประเมินภาวะมีบุตรยากควรตรวจน้ำอสุจิ (semen analysis) ของฝ่ายชายร่วมด้วย เพราะหากคิดว่าเป็นเรื่องของฝ่ายหญิงแต่ไม่ตรวจฝ่ายชาย อาจเสียเวลาและพลาดโอกาสรักษาที่เหมาะสมได้
   

2. อายุ 35 คือเส้นตายที่ทำให้ความสามารถเจริญพันธุ์ของผู้หญิงลดลง — X เป็นความเชื่อที่ผิด : แม้ภาวะเจริญพันธุ์ของผู้หญิงจะลดลงเมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังอายุ 35 ปี แต่ก็ใช่ว่าจะไม่สามารถมีบุตรได้ เพราะความจริงแล้ว โอกาสการตั้งครรภ์จะขึ้นอยู่กับจำนวน, คุณภาพของไข่และสุขภาพโดยรวมของคู่รักชายหญิง เพราะแม้ว่าผู้ชายจะยังคงผลิตอสุจิได้จนถึงวัยสูงอายุ แต่คุณภาพของอสุจิ เช่น จำนวน ความสามารถในการเคลื่อนที่ และความสมบูรณ์ของ DNA จะเสื่อมลงตามอายุเช่นเดียวกัน โดยทั่วไปเริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงเมื่อผู้ชายอายุ 40 ปีขึ้นไป นอกจากนั้น อายุของฝ่ายชายที่มากขึ้นยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของการแท้งบุตร และความเสี่ยงต่อความผิดปกติทางพันธุกรรมบางชนิดในบุตรได้อีกด้วย
   

3. การใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดทำให้มีบุตรยากระยะยาว — X เป็นความเชื่อที่ผิด : การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด จะไม่ส่งผลในเชิงบวกหรือลบต่อความสามารถในการตั้งครรภ์ เพราะเมื่อหยุดยาคุมส่วนใหญ่ประจำเดือนและการตกไข่มักจะกลับมาภายในหนึ่งหรือสองเดือนหลังจากหยุดยาคุมกำเนิด อย่างไรก็ตาม อาจต้องใช้เวลา 2-3 เดือนสำหรับบางคนในการที่วงจรจะกลับมาเป็นปกติ แต่ยาคุมอาจซ่อนปัญหาที่มีอยู่ เช่น PCOS จนกระทั่งหยุดยา  ดังนั้นบางคนอาจคิดว่าการหยุดยาทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก แต่จริงๆ เป็นเพราะเงื่อนไขที่มีมาก่อนแล้ว นั่นเอง
   

4. ถ้าตรวจ AMH ต่ำ แปลว่าไม่สามารถมีลูกได้เลย — X เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน : ค่า AMH (Anti-Müllerian Hormone) เป็นตัวชี้วัดปริมาณไข่ในรังไข่ (ovarian reserve) ควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินรวม (together with FSH, antral follicle count, ultrasound, ประวัติทางการแพทย์ เป็นต้น แต่ไม่สามารถบอกคุณภาพของไข่ได้ทั้งหมด และไม่ใช่การทำนายผลสำเร็จของการตั้งครรภ์แบบแม่นยำเพียงตัวเดียว คนที่มีค่า AMH ต่ำบางคนยังตั้งครรภ์ได้ ในขณะคนที่มีค่า AMH สูงก็อาจมีปัญหาอื่นๆ เช่น คุณภาพไข่ไม่ดีหรือปัญหาท่อนำไข่
   

5. ความเครียดเป็นสาเหตุหลักของภาวะมีบุตรยาก — X เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน : แม้ว่าความเครียดที่รุนแรงอาจส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนและวงจรการตกไข่ของผู้หญิงได้บ้าง แต่ก็ไม่น่าจะเป็นสาเหตุโดยตรง โดยหลักฐานทางการแพทย์ไม่สนับสนุนว่าความเครียดเป็นสาเหตุโดยตรงของการมีบุตรยาก แต่เป็นผลลัพธ์ของภาวะการมีบุตรยาก เพราะหลายคนมักได้รับคำแนะนำว่า "แค่ทำใจให้สบาย ผ่อนคลาย แล้วก็จะท้องเอง" ซึ่งคำพูดนี้อาจเพิ่มความกดดันให้กับคู่รักที่กำลังพยายามอย่างหนัก แต่การบริหารความเครียดเป็นส่วนสำคัญเพื่อสุขภาพโดยรวมและเพื่อช่วยบรรเทาผลกระทบทางอารมณ์ที่มาพร้อมกับเส้นทางการรักษาภาวะเจริญพันธุ์ แต่ถ้าพยายามนานแล้วไม่สำเร็จ ควรตรวจร่างกายและพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
   

6. การใส่กางเกงในรัดรูปทำให้ผู้ชายเป็นหมัน — X มีความเป็นไปได้แต่ไม่ใช่ทั้งหมด : เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นบริเวณอัณฑะสามารถลดคุณภาพอสุจิได้เล็กน้อย ซึ่งการใส่กางเกงในรัดแน่นมากเป็นปัจจัยหนึ่งที่อาจเพิ่มอุณหภูมิบริเวณอัณฑะ แต่ก็มีปัจจัยอื่นที่สามารถเพิ่มอุณหภูมิได้ด้วย เช่น สูบบุหรี่ การสัมผัสสารพิษ โรคอ้วนหรือการใช้อาบน้ำร้อนบ่อยๆ ปัจจัยเหล่านี้มักมีผลต่อภาวะมีบุตรยากมากกว่า
   

7. การตั้งครรภ์หลังจากการแท้งหลายครั้งเป็นไปไม่ได้ — X ไม่เสมอไป : การแท้งบ่อย (recurrent pregnancy loss) มีสาเหตุหลายอย่างและหลายคนที่เคยแท้งสามารถตั้งครรภ์สำเร็จในครั้งต่อไปได้ โดยการประเมินหาและรักษาสาเหตุที่เป็นไปได้ เช่น ปัญหาโครโมโซม ความผิดปกติของมดลูก ปัญหาภูมิคุ้มกัน ฯลฯ) จะช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตรได้

ขั้นตอนปฏิบัติแนะนำถ้ากังวลเรื่องภาวะมีบุตรยาก

• ถามตัวเองว่าได้พยายามตั้งครรภ์เป็นเวลาเท่าไร ถ้านานกว่า 12 เดือน (หรือ 6 เดือนถ้าอายุ ≥35) ควรปรึกษาแพทย์

• ควรทำการตรวจประเมินความพร้อมในการมีบุตรทั้งคู่ เช่น ประวัติทางการแพทย์, การตรวจฮอร์โมน, การตรวจน้ำอสุจิ, การตรวจท่อนำไข่/มดลูกตามความเหมาะสม

• ปรับปัจจัยเสี่ยงที่แก้ไขได้เอง เช่น หยุดสูบบุหรี่ ลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกายสม่ำเสมอ

• ขอคำปรึกษาจิตแพทย์ หากมีความเครียด ความกังวลระหว่างการเตรียมตั้งครรภ์

ภาวะมีบุตรยาก ไม่ได้เป็นเรื่องที่เกิดจากความประมาทหรือความผิดพลาดของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่มักมีสาเหตุทางการแพทย์ที่ชัดเจนและสามารถรักษาได้ การที่เราสามารถแยกแยะความเชื่อผิดๆ ที่ว่าปัญหานี้เป็นเรื่องของผู้หญิงเท่านั้น ความเครียดเป็นสาเหตุโดยตรงหรืออายุไม่มีผลต่อฝ่ายชาย ออกจากข้อเท็จจริงทางการแพทย์ที่พิสูจน์แล้ว จะช่วยลดความกดดันและเปิดโอกาสให้คู่รักเข้าถึงการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสมได้เร็วขึ้น หากคุณกำลังประสบปัญหานี้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการประเมินจากทั้งสองฝ่าย เพื่อให้สามารถวางแผนการเดินทางสู่การมีบุตรได้อย่างมีหวังและมีข้อมูลที่ชัดเจนที่สุด

เพื่อสนับสนุนคู่รักในการเดินทางสู่การมีบุตรอย่างมีประสิทธิภาพและได้รับข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์ สยาม เฟอร์ทิลิตี้ คลินิก (Siam Fertility Clinic) พร้อมมอบบริการด้านการรักษาภาวะมีบุตรยากที่ครบวงจรและทันสมัย ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ (Reproductive Medicine) และเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ได้มาตรฐานสากล ไม่ว่าคุณจะเผชิญกับความท้าทายจากปัจจัยฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย หรือภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ คลินิกของเราพร้อมให้คำปรึกษา การวินิจฉัยที่แม่นยำ และแผนการรักษาที่ออกแบบมาเฉพาะบุคคล เช่น การทำ IUI, IVF/ICSI และการฝากไข่ เพื่อเพิ่มโอกาสสูงสุดในการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยและสมหวัง โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องตลอดเส้นทางการรักษา

หากคุณกำลังวางแผนมีบุตรและต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการทำ IUI, ICSI, IVF , IVF Thailand นัดปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง คลินิกรักษามีบุตรยาก เพื่อประเมินทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับคุณ