10 อาหารบำรุงไข่และสเปิร์มที่คู่รักอยากมีลูกไม่ควรพลาด

ความสำคัญของอาหารการกินสำหรับคนอยากมีลูก

อยากมีลูกไม่ใช่เรื่องของโชคชะตา แต่เป็นการเตรียมความพร้อมของร่างกายทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายด้วยคุณภาพของเซลล์สืบพันธุ์ ซึ่งก็คือไข่และสเปิร์มที่นับเป็นกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จของการตั้งครรภ์ ดังนั้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินจึงเป็นขั้นตอนที่ง่ายและสำคัญที่สุด การเตรียมร่างกายทั้งฝ่ายหญิงและชายด้วยโภชนาการที่ดีมีผลโดยตรงต่อการผลิตและการปกป้องเซลล์เหล่านี้ เพราะมี งานวิจัยหลายชิ้นที่รายงานว่า อาหารที่ลดการอักเสบ, มีสารต้านอนุมูลอิสระ, มีวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นสามารถช่วยปรับปรุงคุณภาพไข่และสเปิร์มได้ ในบทความนี้ได้รวบรวมสุดยอดอาหาร 10 ชนิดที่มีคุณสมบัติดังกล่าวมานำเสนอให้คู่รักที่กำลังวางแผนจะมีบุตรได้ทราบกัน

ความสำคัญของโภชนาการและการรับประทานอาหารสำหรับคนอยากมีลูก

• การบำรุงคุณภาพของเซลล์สืบพันธุ์ (ไข่และสเปิร์ม) : อาหารเป็นแหล่งของสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างและบำรุงเซลล์สืบพันธุ์โดยตรง เช่น โปรตีน วิตามินและแร่ธาตุต่างๆ หากร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน จะช่วยให้เซลล์ไข่มีความสมบูรณ์และสเปิร์มมีจำนวนมากพอ มีรูปร่างปกติและมีการเคลื่อนไหวที่ดี ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิสนธิ นอกจากนั้น อาหารที่อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น วิตามิน C, E, สังกะสี, ซีลีเนียม จะช่วยปกป้องเซลล์ไข่และสเปิร์มจากความเสียหายที่เกิดจากอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะมีบุตรยากได้อีกด้วย

  
  

• การควบคุมสมดุลของฮอร์โมน : สำหรับคนอยากมีลูกการรับประทานสารอาหารบางชนิด เช่น โอเมก้า 3 และวิตามิน B มีส่วนสำคัญในการผลิตและควบคุมระดับฮอร์โมนเพศ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการตกไข่ที่สม่ำเสมอและความพร้อมของมดลูก หรือการเลือกรับประทานคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนและหลีกเลี่ยงน้ำตาลและไขมันทรานส์ จะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและอินซูลินในเลือดให้อยู่ในภาวะสมดุล ซึ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำงานของรังไข่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS)

  
  

• การเตรียมความพร้อมของร่างกายสำหรับคนอยากมีลูก : การได้รับสารอาหารที่เพียงพอ เช่น กรดโฟลิกและธาตุเหล็ก จะช่วยบำรุงสุขภาพของมดลูกและสร้างความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน ที่สำคัญคือการบริโภคกรดโฟลิกล่วงหน้าก่อนการตั้งครรภ์และในช่วงต้นของการตั้งครรภ์ มีความสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันความบกพร่องของท่อประสาท (Neural Tube Defects) ในทารกได้อีกด้วย

  
  

• การรักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม : โภชนาการที่ดีช่วยรักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม (BMI ปกติ) ภาวะน้ำหนักน้อยเกินไปหรืออ้วนเกินไป ล้วนส่งผลกระทบต่อความสมดุลของฮอร์โมนและการตกไข่ ทำให้มีบุตรยาก

10 สุดยอดอาหารที่อุดมไปด้วยสารอาหารสำหรับผู้ที่อยากมีลูก

1. วอลนัท : ในถั่วมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (รวมถึง ALA) วิตามินอี และสารต้านอนุมูลอิสระ มีงานทดลองแบบสุ่มโดยให้ผู้ชายที่เพิ่มวอลนัท30–60 กรัม/วัน เป็นของว่างหรือใส่ในโยเกิร์ต/สลัด พบว่าสามารถปรับปรุงพารามิเตอร์สเปิร์ม เช่น ความเคลื่อนไหว รูปร่างและความมีชีวิตของสเปิร์มได้ ซึ่งชี้ว่าถั่วอาจช่วยลดความเสียหายของเยื่อหุ้มเซลล์สเปิร์มจากออกซิเดชันได้
   

2. ปลาไขมันสูง : เช่น แซลมอน, แมคเคอเรล ที่เป็นแหล่งโอเมก้า-3 (EPA/DHA) สามารถช่วยลดการอักเสบ, จำเป็นต่อการสร้างเยื่อขั้วเซลล์สเปิร์มและฮอร์โมน นอกจากนี้การได้รับโอเมก้า-3 เพียงพอยังเชื่อมโยงกับคุณภาพไข่และความเป็นไปได้ของการตั้งครรภ์สำหรับผู้ที่อยากมีลูกในบางการศึกษา
   

3. ผักใบเขียว : เช่น ผักโขม คะน้า บรอกโคล ซึ่งเป็นแหล่งโฟเลต (folate) ธาตุเหล็กและสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ โดยเฉพาะในโฟเลตเป็นสารอาหารที่สำคัญในช่วงก่อนตั้งครรภ์และไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ เพราะช่วยลดความเสี่ยงท่อประสาทไม่ปิดในทารก และยังมีบทบาทต่อความสมบูรณ์ของเซลล์สืบพันธุ์และการสร้าง DNA อีกด้วย
   

4. หอยนางรมและอาหารที่มีสังกะสีสูง (เนื้อวัวหรือเมล็ดฟักทอง) : สังกะสี (zinc) เป็นแร่ที่สำคัญต่อการสร้างสเปิร์ม การแบ่งเซลล์และการทำงานของฮอร์โมนเพศ แต่การรับประทานหอยนางรมสด, เมล็ดฟักทอง ถั่วและเนื้อสัตว์ที่เกินขนาดเพราะอาจมีผลข้างเคียง ฉะนั้น สำหรับผู้ที่อยากมีลูกและอยากจะรับประทานอาหารเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อทราบปริมาณที่พอเหมาะของแต่ละบุคคล
   

5. ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ : เช่น บลูเบอร์รี่หรือสตรอว์เบอร์รี่ มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เช่น วิตามิน C และโพลีฟีนอล ที่ช่วยลดความเครียดจากออกซิเดชัน ซึ่งเป็นปัจจัยที่เชื่อมโยงกับการทำลายสเปิร์มและการลดคุณภาพไข่
   

6. ไข่ (รวมทั้งไข่แดง) : ในไข่มีโปรตีนคุณภาพสูง โคลีน วิตามิน D และสารอาหารจำเป็นอื่นๆ ซึ่งโคลีนสำคัญต่อพัฒนาการสมองทารกและกระบวนการเมทิลเลชั่นของเซลล์สืบพันธุ์ ส่วนวิตามิน D มีความเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของเซลล์สืบพันธุ์และฮอร์โมน
   

7. ถั่วเมล็ดพืชและพืชตระกูลถั่ว : โปรตีนจากพืชเป็นอีกหนึ่งแหล่งโปรตีนโฟเลต ธาตุเหล็กและไฟเบอร์ ที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ลดภาวะอักเสบและช่วยการตกไข่สม่ำเสมอในบางกลุ่มผู้หญิงที่อยากมีลูก เช่น ผู้ที่มี PCOS
   

8. เมล็ดแฟลกซ์และเมล็ดเชีย : เป็นแหล่งกรดไขมัน ALA (โอเมก้า-3 ชนิดพืช), ไฟเบอร์และลิกแนน ซึ่งช่วยสมดุลฮอร์โมนและลดการอักเสบได้
   

9. อะโวคาโด : มีไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว วิตามิน E และโพแทสเซียม ที่ช่วยให้โครงสร้างเยื่อหุ้มเซลล์และสนับสนุนการสร้างฮอร์โมน นอกจากนี้วิตามิน E เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่อาจช่วยคุณภาพสเปิร์มได้
   

10. มะเขือเทศและผักผลไม้สีแดง/ส้ม : ไลโคปีนในผักหรือผลไม้สีแดงหรือส้ม เป็นสารต้านอนุมูลอิสระชนิดหนึ่งที่มีงานวิจัยเชื่อมโยงกับคุณภาพสเปิร์ม และลดความเสียหายออกซิเดชั่นในเซลล์สืบพันธุ์

คำแนะนำในการรับประทานอาหารสำหรับคนอยากมีลูก

• ควรมุ่งไปที่รูปแบบอาหาร (dietary pattern) มากกว่าการพึ่งอาหารเพียงชนิดเดียว โดยมีงานวิจัยชี้ว่าการยึดรูปแบบอาหารสุขภาพ เช่น เมดิเตอร์เรเนียน ลดอาหารแปรรูป และอาหารที่มีค่าดัชนีการอักเสบต่ำ ช่วยได้มากกว่าการกินอาหารเดี่ยวๆ
  

• เสริมวิตามิน/แร่ แต่ควรปรึกษาแพทย์ : แม้ว่าสารบางอย่าง เช่น โฟเลต, สังกะสี, วิตามิน C/E, CoQ10 จะมีการศึกษาว่ามีความสามารถในการเพิ่มคุณภาพสเปิร์ม แต่การเสริมเกินขนาดอาจทำให้เกิดปัญหาได้ ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการก่อน
  

• หลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำลายสเปิร์ม/ไข่ เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์มาก น้ำหนักตัวไม่เหมาะสม (ทั้งต่ำหรือสูงเกิน) และความเครียดเรื้อรัง สามารถลดความสามารถในการเจริญพันธุ์ได้ เพราะโภชนาการจะได้ผลดีกว่าเมื่อควบคู่กับไลฟ์สไตล์ที่ดี
  

• การปรับอาหารต้องการเวลาเพื่อสะสมผล (โดยทั่วไปแนะนำให้เริ่มปรับพฤติกรรมโภชนาการอย่างน้อย 3–6 เดือนก่อนวางแผนตั้งครรภ์ เพื่อให้ผลต่อวงจรสเปิร์ม (≈~3 เดือน) และวงจรการพัฒนาไข่

การดูแลสุขภาพของไข่และสเปิร์มให้แข็งแรงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ถือเป็นการลงทุนเพื่ออนาคตครอบครัวที่คุ้มค่าที่สุด อาหารทั้ง 10 ชนิดที่เรานำเสนอ ไม่ว่าจะเป็นไข่ ปลาทะเลน้ำลึก ถั่วหรือผลไม้ตระกูลเบอร์รี ล้วนอุดมไปด้วยสารอาหารสำคัญ เช่น สังกะสี วิตามินอี โอเมก้า 3 และโฟเลต ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเพิ่มคุณภาพ ปริมาณ และความสามารถในการเคลื่อนที่ของเซลล์สืบพันธุ์ การรับประทานอาหารเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ ร่วมกับการรักษาวิถีชีวิตที่สมดุล จะช่วยเสริมสร้างภาวะเจริญพันธุ์ของสำหรับคนอยากมีลูก ให้พร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ที่สมบูรณ์ ขอให้คู่รักทุกคู่ประสบความสำเร็จในการเดินทางสู่การเป็นพ่อแม่ตามที่ปรารถนา

หากท่านได้ปรับปรุงโภชนาการอย่างเต็มที่แล้ว แต่ยังคงประสบปัญหาภาวะมีบุตรยาก การขอรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญถือเป็นขั้นตอนต่อไปที่สำคัญ สยาม เฟอร์ทิลิตี้ คลินิก (Siam Fertility Clinic) พร้อมเป็นทางเลือกในการเติมเต็มครอบครัวของท่าน ด้วยบริการรักษาภาวะมีบุตรยากแบบครบวงจร ภายใต้การดูแลของทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์สูงและนักวิทยาศาสตร์ผู้ชำนาญการ โดยให้บริการด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยและได้รับการรับรองมาตรฐานสากล เช่น การฉีดน้ำเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูก (IUI), การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) และการตรวจคัดกรองความผิดปกติทางพันธุกรรมของตัวอ่อน (PGT-A/PGT-M) เพื่อเพิ่มโอกาสให้ท่านได้มีบุตรที่สมบูรณ์แข็งแรงตามที่ตั้งใจไว้

หากคุณกำลังวางแผนมีบุตรและต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการทำ IUI, ICSI, IVF , IVF Thailand นัดปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง คลินิกรักษามีบุตรยาก เพื่อประเมินทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับคุณ